Orman Yangını: Öncesi ve sonrası yapılması gerekenler

Son iki haftadır, maalesef üzülerek takip ettiğimiz; tarihimizin en büyük yangın felaketlerinden birini yaşamaktayız. Ege ve Akdeniz kıyılarında çıkan ve hala bölge bölge devam etmekte olan yangınlarda son 20 yılın toplamı kadar bir alan yandı. Belki de bir çoğumuzun yeşilliklerinden, doğa güzelliklerinden dolayı tercih ettiğimiz o cennet yerlerin bir çoğunda artık maalesef ağaçları yerini küllere bırakmış, yerleşim yerleri de kaybolmuş durumda. Ve maalesef bir çok can kaybı da oldu.

Kimileri can kaybı dendiğinde sadece insan kaybettiğimizi düşünse de çiftçinin geçimini sağladığı hayvanlar ve özellikle doğada yaşayan hayvanlar bu yangınlarla beraber maalesef kayboldu. Herhangi bir orman yangınında kayıpların sadece ağaç olmadığı, ormanın kendi içindeki ekosistemin de kaybolduğu özellikle bu yaşadığımız dönemde çokça fark edilmeye başlandı. Başta arılar, ki dünyamız için arılar çok önemli bir konumda bulunuyor, ekolojik sistem için önemli olan bir çok yaban hayvanı, çiftlik hayvanları bu yangınlarda can verdiler.

Hükümetin orman yangını özrü, kabahatinden büyük - Yetkin Report | Siyaset,  Ekonomi Haber-Analiz, Yorum

Yine böyle afet zamanlarında olduğu gibi hepimiz sosyal medya üzerinden yangınları takip ettik, neler yapabileceğimizi düşündük. Belediyeler, dernekler, kurumlar yangın bölgesinde mağdur olan kişiler ve hayvanlar için yardımlar topladı, ekiplere malzeme destekleri istendi. Ama ilk defa böyle büyük bir yangınla karşılaştığımız için de çok fazla bilgi sahibi değildik açıkçası. Peki böyle orman yangınlarında ne yapmak gerekir, yangınlar nasıl önlenir?

Yangınlara karşı alınacak önlemler

Doğaya verdiğimiz hasarlar sonucu oluşan yangınların önüne geçmek için bireysel olarak alabileceğimiz önlemler var.

Doğayı temiz tutun

Bu önlemlerin en önemlisi doğayı temiz tutmak. Pikniğe ya da kampa ya da günü birlik doğa yürüyüşüne gidildiğinde etrafa çöp, özellikle cam ve plastik şişe, izmarit atılmaması gerekiyor.

Ateşi kontrol edin

Ormana ya da ormanlık alana gidildiğinde mümkün olduğunca ateş yakılmamalı. Eğer ateş yakılacaksa da kontrollü ateş yakılmalı ve daha sonrasında ise ateşin iyice söndüğünden emin olunmalı. Rüzgarda uçuşan en ufak bir kıvılcım kuru bir ota ya da dala denk geldiğinde düştüğü yerde yangın çıkarabilir.

Yakıta dikkat edin

Özelikle kamp yaparken kullandığımız fenerleri, ısıtıcıları ve ocakları kullanırken ve yakıt doldururken daima dikkatli olunması gerekiyor. Yakıt doldurmadan önce aydınlatma ve ısıtma cihazlarının soğuk olduğundan emin olunup yakıtın cihazlardan uzak tutulması çok önemli.

Yangın anında yapılması gerekenler

Overstretched wildland firefighters risk lung, heart maladies |  InvestigateWest
177’yi arayın

Eğer ormanda bir duman kokusu alıyorsanız ve orada yangın başladıysa hemen 177 numaralı orman yangın ihbar hattını arayın. Yangının meydana geldiği yeri, büyüklüğü hakkında net bilgi verin. Eğer telefondan konum iletebiliyorsanız yetkililere bunu iletin.

Söndürebiliyorsanız müdahale edin

Eğer ateş çok büyük değilse ateşin üzerine toprak atarak onun oksijensiz kalmasını ve büyümesini önleyin. Etrafta ıslak ve yeşili bol otlar varsa onlarla da ateşin üzerini kapatıp müdahale edebilirsiniz.

Söndüremiyorsanız oradan uzaklaşın

Eğer yangın sizin söndürebileceğiniz gibi değilse yetkililerin de gelmesini beklemeden panik olmadan, sakin ama hızlı bir şekilde oradan uzaklaşın. Yangının geldiği tarafı kontrol ederek, eğer duman yoksa yüzünüzü kuru bir bezle; eğer duman varsa da ıslak bir bezle yüzünüzü (özellikle ağız ve burun) iyice kapatın. Ve rotanızı yangının ters tarafına doğru çevirin.

Kaçış rotasını kontrol edin

Yangına düz bir alanda yakalandıysanız rüzgarın yönünü kontrol edip rüzgarı arkanıza alacak şekilde oradan uzaklaşmalısınız. Eğer vadide yakalandıysanız, rüzgârın ters istikâmetine doğru koşarak vadinin alt kısımlarına inmeli ve hızla en yakın açık alana ulaşmalısınız. Engebeli bir arazideyseniz de öncelikle hemen en yakın sırtın arka tarafına doğru geçmeli ve yangının aksi yönündeki en yakın açık alana doğru hızla ilerlemelisiniz.

Bunlara dikkat edin!

Rüzgar her an yön değiştirebileceği için yangından kaçarken rüzgarı düzenli olarak kontrol edin ve ona göre rotanızı belirleyin. Eğer denize yakın bir yerlerdeyseniz ve başka düz bir alan yoksa mutlaka denize doğru inin ve orada tahliyeyi bekleyin. Böyle anlarda telefonunuzu gereksiz yere kullanmayıp bataryasının mümkün olduğunca dolu olmasını sağlayın, tahliye gibi bir durum olursa yetkililerin sizin konumunuzu bilmesi çok önemli. Yüzünüzü duman olsun olmasın mutlaka bir bez ile kapatın. Pandemi ile birlikte hayatımıza giren cerrahi maskelerin duman karşısında bir etkisi olmadığını unutmayın!

Yangında Koordinasyon

Incident Management Team Participation - Wildland Fire Program (U.S.  National Park Service)

Her afette olduğu gibi yangında da koordinasyon çok önemli. Gerek yukarıda yangın yerinde gerek aşağıda tahliyelerde, yardım koordinasyon merkezinde olsun, kimse tek başına karar almamalı, tek başına hareket etmemelidir. Orada bulunan bölge yetkilisi, ekip lideri gibi koordinasyondan sorumlu kişiler bulunup onunla birlikte hareket edilmesi çok önemli.

Unutmayın bu işte tek siz yoksunuz. Orada hep birlikte hareket ettiğinizde doğru ve sağlıklı sonuç alınabilir. Bu yüzden özellikle yukarıya yangına çıktıysanız oradaki amiri mutlaka dinleyin. Arama kurtarma ekiplerinde olan buddy sistemini mutlaka uygulayın; yani tek başınıza yangına girmeyin. Yangın hortumunu, yangın tüplerini, su seviyesini mutlaka kontrol edin. Ve kesinlikle ama kesinlikle eğer yangın konusunda bir bilginiz yoksa yangın bölgesine girmeyin, emin olun orada çalışanların işlerini daha da zorlaştırırsınız. Bu yüzden yardım koordinasyon merkezinde çalışabilir, ya da gönüllülere ve görevlilere destek için yapabileceklerinizi yapabilirsiniz.

Eğer yangına müdahale eden gönüllüler arasındaysanız koruyucu eldiven, ayakkabı, maske ve gözlük takmayı ihmal etmeyin. Yukarıda da belirttiğim gibi cerrahi maskelerin yangın dumanı karşısında herhangi bir koruyuculuğu yoktur. Bu yüzden bir nevi koruyucu özellikli N95 maskeler ve hatta varsa gaz maskesi ile yangına müdahale edebilirsiniz. Gözlerinizi korumak için numaralı gözlük takıyor da olsanız mutlaka koruyucu gözlük takın.

Fire Safety Maintenance | Dorset Fire Protection Blog

Yangın tüpü doldurulması gerekiyorsa bir yetkili ile koordineli çalışıp yangın tüplerinin dolu olduğundan mutlaka emin olun. Yangına müdahale ederken boş tüpü alan ekiplerin zaman kaybı ve risk yaşamasının önüne geçin.

Yardım malzemesi gönderimi

Resim
Bu görsel Ahbap derneği resmi twitter hesabından alınmıştır.

Sosyal medyanın bu tarz afet durumlarında en etkili iletişim yönetimi olduğunu farkındayız. Ama maalesef bu güç bilgi kirliliğini de yanında getiriyor. Bir gün paylaşılan ihtiyaç malzemesi listesi aslında bir kaç gün öncesine ait olabiliyor ve bu da yardım koordinasyon merkezlerinde maalesef yığılmaya sebep olabiliyor. Bu yüzden yetkililerin paylaştığı güncel listelere göre yardım malzemesi gönderilmesi oradakilerin işini kolaylaştırmak adına önemli bir rol oynuyor.

İlaç, yanık kremi gibi tıbbi malzeme gönderimi yapacaksanız mutlaka açılmamış olmasına ve son kullanma tarihine dikkat edin. Yine yetkililerin istediği tıbbi malzemeler dışında malzeme göndermeyin.

Bu görsel Bodrum Belediyesi resmi instagram hesabından alınmıştır.

Yangından koruyucu ekipman seçerken belli olan markaların dışında ekipman gönderimi yapmayın. Her ateşe dayanıklı diye belirtilen ekipmanın ateşe dayanıklı olmadığını unutmayın. Bunları kontrol edip ona göre gönderimini yapın.

Daha önceki afetlerde de gördüğümüz ve maalesef bu sefer de yaşanan bazı olumsuzluklardan da size bahsetmek istiyorum. Gönderilen yardım malzemeleri arasında süslü terlikler, abiye kıyafetler, abiye ayakkabılar, bikiniler, kullanılmış çamaşırlar çıktı. Yardım gönderirken lütfen kendinizi oradaki insanların yerine koyun ve buna göre yardım yollayın.

Yangın bölgesinde çalışan arkadaşlarımından da aldığım bilgiler doğrultusunda hazırladığım bu yazı umarım sizin için de faydalı olmuştur. Her ne kadar gözardı edilse de iklim krizleri ile karşı karşıya olduğumuzu artık farkına varmalı ve buna göre kendimizi de eğitmeliyiz. Tabii ki en büyük temennimiz bir daha büyük yangınlar yaşamamamız ama yine de hazırlıklı ve bilinçli olmak zorundayız. Doğayı korumak bizim elimizde, bunu unutmayın!

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Bunlar da İlginizi Çekebilir